ادامه داشت ، به‌طورى كه پس رحلت امام حسن عسكرى عليه السّلام گروه‌هايى از شيعيان كه در مسألهء امامت دچار مشكل شده بودند ، به غيبت آن حضرت عليه السّلام معتقد شدند . « 1 » اين نكته كه سران فرقه‌ها و طوايف مذكور در اثبات عقايد خود به مسألهء غيبت استناد مىكردند ، حاكى از شيوع اخبار و روايات منقول در خصوص وقوع غيبت از همان ادوار نخستين تاريخ اسلام مىباشد ، چراكه در غير اين صورت دليلى وجود نداشت كه اينان به مسأله غيبت تمسك كنند و چه بسا طرح چنين ادعايى اساسا با مخالفت همگانى مسلمانان و شيعيان روبرو مىشد ؛ اما چنين باور عمومى نسبت به مسألهء غيبت و وجوه انبوه روايات در اين باب كه در بين شيعيان متداول بود ، آنان را وامىداشت كه در اثبات عقايد خود بر آن تأكيد كنند . در اين ميان واقفيه « 2 » ، بيش از همه بر مسألهء غيبت تأكيد مىكردند ؛ آنان كه از پذيرش امامت حضرت رضا عليه السّلام سرباز زده بودند به جهت اين‌كه براى توقف خويش بر امامت امام كاظم عليه السّلام دليل موجهى بياورند ، به ناچار مسأله غيبت آن حضرت را مطرح و سرسختانه از آن دفاع نمودند . آنان روايات باب غيبت را نقل و آن‌ها را دربارهء امام كاظم عليه السّلام و عقايد خود تأويل مىكردند . « 3 »

--> ( 1 ) . ر . ك : همين كتاب ، فصل چهارم ، بخش پيشوايى جامعهء شيعه . ( 2 ) . واقفيه اصطلاح خاصى است براى گروهى از اصحاب امام هفتم ، موسى بن جعفر عليه السّلام كه پس از رحلت ايشان به‌طور عمده تحت‌تأثير انگيزه‌هاى مادى و جاه‌طلبى ، امامت حضرت رضا عليه السّلام را نپذيرفتند . اين افراد كه از وكيلان دوران امام كاظم عليه السّلام بودند به سبب فريفته شدن به اموالى كه از شيعيان در نزدشان گردآمده بود و مىبايست به امام تحويل دهند اظهار داشتند موسى بن جعفر عليه السّلام زنده ولى غايب است . شيخ طوسى در اين‌باره مىگويد : منابع مورد اعتماد خبر داده‌اند كه اولين كسانىكه اين عقيده را آشكار ساختند على بن ابى حمزه بطائنى و زياد بن مروان قندى و عثمان بن عيسى رواسى بودند كه در مال دنيا طمع كردند و به حطام دنيا رغبت يافتند و مردم را به خود جلب كردند و از آن اموالى كه در آن‌ها خيانت كرده بودند به ايشان نيز دادند . . . . طوسى ، الغيبه ، ص 42 ؛ هم‌چنين ر . ك : نوبختى ، همان ، ص 118 . ( 3 ) . نوبختى ، همان ، ص 118 .